Skąd się bierze czad i dlaczego jest tak niebezpieczny?
Trwa okres grzewczy, a wraz z nim wzrasta ryzyko śmiertelnego zatrucia tlenkiem węgla zwanym czadem lub cichym zabójcą. Tlenek węgla jest gazem silnie trującym, bezbarwnym i bezwonnym, nieco lżejszym od powietrza, co powoduje, że łatwo się z nim miesza i w nim rozprzestrzenia. Powstaje w wyniku niepełnego spalania wielu paliw m.in.: drewna, oleju, gazu, benzyny, nafty, propanu, węgla, ropy, spowodowanego brakiem odpowiedniej ilości tlenu, niezbędnej do zupełnego spalania.
Czad powstaje także często w czasie pożaru. Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z faktu, że tlenek węgla jest gazem niewyczuwalnym dla człowieka. Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, a następnie jest wchłaniany do krwioobiegu. W układzie oddechowym człowieka tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną, blokując dopływ tlenu do organizmu. Stwarza to poważne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Uniemożliwia prawidłowe rozprowadzanie tlenu we krwi i powoduje uszkodzenia mózgu oraz innych narządów. Następstwem ostrego zatrucia może być nieodwracalne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, niewydolność wieńcowa i zawał albo nawet śmierć.
Aby uniknąć zatrucia czadem należy:
- przeprowadzać kontrole techniczne, w tym sprawdzanie szczelności przewodów kominowych, ich systematyczne czyszczenie oraz sprawdzanie występowania dostatecznego ciągu powietrza,
- użytkować sprawne techniczne urządzenia, w których odbywa się proces spalania, zgodnie z instrukcją producenta,
- dbać o prawidłowy stan wentylacji – nie zaklejać i nie zasłaniać kratek wentylacyjnych,
- w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, ponieważ nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację,
- często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien,
- nie bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, wymiotów, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania, gdyż mogą być sygnałem, że ulegamy zatruciu czadem; w takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy i zasięgnąć porady lekarskiej,
- dla własnego bezpieczeństwa warto zainstalować w mieszkaniu czujnik czadu wykrywający tlenek węgla w powietrzu, który ostrzeże głośnym alarmem przed wystąpieniem trującego gazu w powietrzu. Koszt zamontowania takiej czujki jest niewspółmiernie niski do korzyści, jakie daje zastosowanie tego typu urządzeń łącznie z uratowaniem najwyższej wartości, jaką jest nasze życie.
Jakie są objawy zatrucia tlenkiem węgla?
- lekki ból, mdłości, wymioty, ogólne zmęczenie i osłabienie – lekkie zatrucie,
- nasilający się ból głowy, senność, zaburzenia świadomości i równowagi, trudności z oddychaniem, oddech przyśpieszony, nieregularny, zaburzenia rytmu serca – średnie zatrucie,
- drgawki, utrata przytomności – ciężkie zatrucie
Osłabienie i znużenie, które czuje osoba, która zatruła się czadem oraz zaburzenia orientacji i zdolności oceny zagrożenia powodują, że jest ona całkowicie bierna, nie ucieka z miejsca nagromadzenia czadu, traci przytomność i – jeśli nikt nie przyjdzie jej z pomocą – umiera.
Jak pomóc przy zatruciu tlenkiem węgla?
- należy natychmiast zapewnić dopływ świeżego powietrza,
- należy jak najszybciej wynieść osobę poszkodowaną na świeże powietrze, w bezpieczne miejsce
- wezwać służby ratownicze:
112 – numer alarmowy
999 – Pogotowie Ratunkowe
998 – Straż Pożarna
997 – Policja
- jeśli po wyniesieniu na świeże powietrze osoba poszkodowana jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo – należy ułożyć ją w pozycji bezpiecznej, natomiast jeżeli nie oddycha – należy natychmiast przystąpić do wykonania sztucznego oddychania i masażu serca.